ABD Başkanı Donald Trump, ateşkes sonrası yaptığı açıklamalarla İran’a ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Truth Social hesabından paylaşım yapan Trump, ABD’nin İran ile çeşitli başlıklarda görüşmeler yürüttüğünü ve müzakerelerde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti.
Trump, İran’ın “verimli bir değişim sürecinden geçtiğini” savunarak, iki ülkenin yakın çalışacağını ifade etti. Nükleer faaliyetlere değinen Trump, uranyum zenginleştirmesine izin verilmeyeceğini vurguladı.
Ayrıca ABD’nin, B-2 bombardıman uçaklarıyla hedef alınan ve yer altına gömülü olduğu belirtilen nükleer materyallerin çıkarılması konusunda İran ile birlikte hareket edeceğini söyledi. Ekonomik başlıklara da değinen Trump, İran ile gümrük vergileri ve yaptırımların hafifletilmesi konusunda görüşmelerin sürdüğünü belirterek, “15 maddenin çoğunda mutabık kalındı” ifadelerini kullandı.
Ancak Trump, ilk açıklamasından yalnızca 7 dakika sonra yaptığı ikinci paylaşımda daha sert bir ton benimsedi. İran’a silah tedarik eden ülkelere yönelik yeni yaptırım planını duyuran Trump, bu ülkelerin ABD’ye sattıkları tüm mallara yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını ve hiçbir istisna tanınmayacağını açıkladı.
“Tam bir zafer” vurgusu
Trump, İngiliz yayın kuruluşu Sky News’a verdiği röportajda ise İran’a yönelik askeri hedeflere ulaşıldığını öne sürerek “tam bir zafere ulaşıldığını” iddia etti. İran’ın sunduğu 10 maddelik planın müzakereler için zemin oluşturduğunu belirten Trump, teklifin “gayet iyi göründüğünü” ifade etti.
ABD yönetiminden destek açıklamaları
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Trump’ın açıklamalarını destekledi. Vance, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açık tutmayı kabul ettiğini, ABD ve müttefiklerinin ise saldırıları durduracağını belirterek, “İran anlaşmayı iyi niyetle uygularsa başarı mümkün” dedi.
İran’dan ‘ilkelerimiz kabul edildi’ Mesajı
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ateşkesin İran’ın temel ilkeleri doğrultusunda sağlandığını açıkladı. Pezeşkiyan, anlaşmanın ülke için bir başarı olduğunu belirterek birlik mesajı verdi. İran Devrim Muhafızları da yaptıkları açıklamada, olası saldırılara karşı hazır olduklarını vurguladı.
Öte yandan İran devlet medyası ise 10 maddelik ateşkesin şartlarını şu şekilde açıkladı:
1. ABD'nin ilkesel olarak saldırmazlık garantisi vermesi
2. Hürmüz Boğazı'ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması
3. Uranyum zenginleştirmenin kabul edilmesi
4. İran'a tüm yaptırımların kaldırılması
5. İran'a birincil yaptırımların kaldırılması
6. BM Güvenlik Konseyi kararlarının sona erdirilmesi
7. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının sona erdirilmesi
8. İran'a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi ve dondurulmuş tüm İran varlıklarının serbest bırakılması
9. ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi
10. Lübnan dahil tüm cephelerde müttefik gruplara karşı savaşın sona ermesi
