Kosova’nın Prizren kentine bağlı Şar Dağları eteklerindeki Boşnak köylerinde, gelinlerin yüzlerinin tamamen boyandığı gelenek yüzyıllardır sürdürülüyor.
Donje Ljubinje, Gornje Ljubinje, Manastrica, Musnikovo ve Planjan köylerinde uygulanan bu ritüel, düğün gününün en dikkat çekici aşamalarından biri olarak öne çıkıyor.
Geleneğin son temsilcilerinden olan ve 70’li yaşlarında bulunan Aziza Sefitagic, gelin yüzü boyama sanatını kayınvalidesinden öğrendiğini belirterek, bu kültürel mirasın kaybolmaması için yıllardır çaba gösterdiğini söyledi. Sefitagic, geleneği genç kuşaklara aktarmak istediğini ve bilgilerini gelinine devrettiğini ifade etti.
Turizm sektörü çalışanı Medisa Sagdati Karavidaj ise gelin yüzü boyamanın evliliğe geçişi simgelediğini, aynı zamanda nazardan korunma amacı taşıdığını belirtti:
"Yüz boyanır çünkü genç bir kızın evliliğe adım attığını simgeler. Bunun dışında eski zamanlarda nazara da çok inanılırdı, kızların güzellikleri görülmesin, nazar değmesin diye de bu boyamanın yaptırıldığına inanılırdı. Böylece yüzünde boya olan kızlar aynı görünürdü. Kosova'da bu gelenek halen devam ediyor ve her yıl düğünlerde yüz boyama yapılıyor. Tabii eskisi kadar çok değil. Mesela eskiden düğünler 1 hafta sürerdi şimdi ise en fazla 2 gün oluyor. Kosova'da köylerde halen geleneksel düğünler yapılıyor."
Kullanılan mavi, kırmızı, beyaz ve altın renklerin; şans, mutluluk ve yeni bir hayatın başlangıcını temsil ettiğini aktaran Karavidaj, bu geleneğin geçmişinin Persler ya da Pagan dönemine kadar uzanabileceğini dile getirdi.
Eskiden bir hafta süren düğünlerin günümüzde kısaldığını belirten Karavidaj, yüz boyama geleneğinin köylerde hâlâ yaşatıldığını ancak eskisi kadar yaygın olmadığını söyledi.
Kültürel mirasın korunması amacıyla çeşitli etkinlikler ve atölye çalışmalarıyla geleneğin tanıtımı sürdürülüyor.
