ABD siyasetinin en etkili ve en tartışmalı figürlerinden, Irak işgalinin en güçlü savunucularından eski Başkan Yardımcısı Dick Cheney, 84 yaşında yaşamını yitirdi.
Sessiz ama derin etkiler bırakan bir siyasetçi olarak tanınan Cheney, hem baba George H. W. Bush hem de oğul George W. Bush dönemlerinde kilit görevlerde bulundu. Baba Bush döneminde Savunma Bakanı olarak Körfez Savaşı’nı yönetti; oğul Bush dönemindeyse başkan yardımcılığı görevini üstlenerek Beyaz Saray’da adeta “gizli bir operasyon merkezi” kurdu.
Bush yönetiminin en kritik kararlarında özellikle ‘terörle mücadele’, Irak savaşı, başkanlık yetkilerinin genişletilmesi ve enerji politikaları konularında belirleyici bir rol oynadı. 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından yürürlüğe konan sert güvenlik önlemleri, gözetim uygulamaları ve sorgulama yöntemlerinin en kararlı savunucularından biri oldu.
Kalp rahatsızlıklarıyla uzun yıllar mücadele eden Cheney, beş kalp krizi geçirmiş ve 2012’de kalp nakli olmuştu. 2013’te “Her sabah gülümseyerek uyanıyorum, bana verilen her yeni gün için minnettarım” demişti. Ancak sağlık sorunları görevdeyken de onu hiç bırakmadı; hatta bir dönem kalp pili cihazının kablosuz bağlantı özelliğini, “teröristler uzaktan sinyal gönderip öldürmesin diye” devre dışı bıraktığını açıklamıştı.
Cheney, başkan yardımcılığı görevini sıradan bir protokol pozisyonu olmaktan çıkararak, ABD’nin perde arkasındaki karar mekanizması haline getirdi. Soğukkanlılığı, sabit duran yarım gülümsemesi ve sahne arkasındaki etkisi nedeniyle muhalifleri onu “gizli kuklacı” olarak tanımlıyordu. Cheney ise bu imaja alaycı bir dille karşılık vermişti:
“Ben köşede, deliğinden hiç çıkmayan kötü dahi miyim? Aslında böyle çalışmak oldukça iyi.”
